فیزیۆتێراپی بۆ کشان و دڕانی ماسولکەی پشتەوەی ڕان لە عەممان

برینداربوونی ماسولکەی پشتەوەی ڕان چییە؟

ماسولکەکانی پشتەوەی ڕان (هامسترینگ) کۆمەڵەیەکن لە سێ ماسولکە کە لەو ئێسکەی لەسەری دادەنیشیت لە ژێر سمتەوە تا کەمێک خوارتر لە ئەژنۆ درێژ دەبنەوە. ئەژنۆ دەچەمێننەوە و ڕان بۆ دواوە دەبەن، و لە کاتی ڕاکردنی خێرادا بارێکی زۆریان دەکەوێتە سەر. برینداربوون زۆرجار لە کاتی ڕاکردن بە خێراترین شێوە، لێدانی بەهێزی تۆپ یان کشانی بەهێزی قاچدا ڕوودەدات، کاتێک ڕیشاڵەکانی ماسولکە زیاتر لە توانای خۆیان دەکشێن یان بەشێکیان دەدڕێن؛ و کەمتر ژێیەکە لە ئێسکەکە جیا دەبێتەوە. یەکێکە لەو برینداربوونانەی کە لە تۆپی پێ و وەرزشەکانی ڕاکردنی خێرادا زۆرترین دوورکەوتنەوە لە یاری بۆ یاریزانان دروست دەکەن، و ئەگەر گەڕانەوە بۆ یاری زوو بێت لەوانەیە دووبارە ببێتەوە.

نیشانە باوەکان

• ئازارێکی تیژی لەناکاو لە پشتەوەی ڕان لە کاتی ڕاکردن یان جووڵەدا، و لە برینداربوونی توندتردا لەوانەیە هەستی دەنگێکی تەقە بکەیت
• ئازار کاتێک لەسەر پشتەوەی ڕان پەستان دەدرێت، پاشان ئاوسان و شینبوونەوە کە لەوانەیە لە ماوەی چەند کاتژمێرێکدا دەربکەون
• قورسی لە وەستان یان ڕۆیشتن لەسەر قاچی برینداربوو
• ئازار یان گرژی لە پشتەوەی ڕان کاتێک ئەژنۆ بە هێز دەچەمێنیتەوە یان قاچ بە ڕاستی بەرز دەکەیتەوە، و لاوازی کاتێک هەوڵی ڕاکردن دەدەیت

تێگەیشتنی هەڵەی باو

• «ڕاکێشانی بەهێز لە یەکەم ڕۆژەوە چاکبوونەوە خێرا دەکات»: لە قۆناغی یەکەمدا ماسولکەکە لە کشانی بەهێز دەپارێزین، بە جووڵەی نەرم لە سنووری ئاسوودەییدا دەست پێدەکەین، پاشان بار هێدی هێدی زیاد دەکەین
• «مەساجی بەهێز و گەرمی ڕاستەوخۆ دوای برینداربوون سوودبەخشن»: لە ڕۆژانی یەکەمدا لەوانەیە ئاوسان زیاد بکەن، بۆیە باشترە لەم قۆناغەدا بەکار نەهێنرێن
• «ئەگەر ڕۆیشتن ئیتر ئازاری نەبوو، ئامادەم بۆ یاری»: نەمانی ئازاری ڕۆژانە واتای ئەوە نییە ماسولکەکە ئامادەی ڕاکردنی خێرایە؛ گەڕانەوە دوای گەڕانەوەی هێز، ڕاکردن بە خێراترین شێوە بێ ئازار و تەواوکردنی ڕاهێنانێکی تەواو دەبێت

چی یارمەتی دەدات؟

لە ڕۆژانی یەکەمدا زۆرجار یارمەتیدەرە قاچەکە بپارێزیت و لە وەرزش دوور بیت، کیسەیەکی سارد کە لە پارچە قوماشێک پێچرابێت و باندێکی پەستێنەر کە ڕێک بێت بەڵام توند نەبێت بەکاربهێنیت، و قاچەکە بەرز ڕابگریت، و خۆت لە گەرمی و مەساج بپارێزیت. پاشان جووڵەی نەرم لە سنووری ئاسوودەییدا دەست پێدەکات بۆ ئەوەی ماسولکەکە ڕەق نەبێت. دوای ئەوە چاکبوونەوە لەسەر بەهێزکردنی قۆناغ بە قۆناغ دادەمەزرێت، کە زۆرجار بە گرژکردنی سووکی ماسولکە بێ جووڵە دەست پێدەکات، پاشان ڕاهێنانی بەهێزتر بۆ جومگەی ڕان و ئەژنۆ، و دەگاتە ئەو ڕاهێنانانەی کە ماسولکەکە لە کاتی درێژبوونەوەدا لەژێر باردا کار دەکات و بەهێزکردنی ماسولکەکە لە دۆخێکدا کە درێژ کراوەتەوە. ڕاکردن بەشێکی بنەڕەتیی چارەسەرە، و هێدی هێدی زیادی دەکەین تا ڕاکردن بە خێراترین شێوە بێ ئازار. بڕیاری گەڕانەوە بۆ وەرزش لەسەر پێوەر دادەمەزرێت، لەوانە ڕاکردنی خێرای بێ ئازار، گەڕانەوەی هێز، تەواوکردنی ڕاهێنانێکی تەواو بێ سنوور و متمانە بە ماسولکەکە، و بە هاوبەشی لە نێوان تۆ و پسپۆڕی فیزیۆتێراپی و ڕاهێنەرەکەتدا دەدرێت. برینداربوونی توند، بەتایبەت کاتێک ژێیەکە لە ئێسکەکە جیا بووبێتەوە، بە زوویی پێویستی بە ڕای پزیشکی نەشتەرگەری ئێسک و جومگە هەیە.

چۆن لە Revibe چارەسەری دەکەین؟

• گوێ دەگرین: برینداربوونەکە چۆن ڕوویدا، هەستی دەنگی تەقەت کرد، پێشتر هەمان برینداربوونت هەبووە، و وەرزشەکەت و کاتی یارییەکانت
• ڕان، جومگەی ڕان و خوارەوەی پشت دەپشکنین: شوێنی ئازار و شینبوونەوە، جووڵە، هێز و ڕۆیشتن، و ئەوە دیاری دەکەین کە پێویستی بە پزیشک یان وێنەگرتن هەیە، وەک گومانی جیابوونەوەی ژێ لە ئێسک
• ئەو هۆکارانە دیاری دەکەین کە لەوانەیە چاکبوونەوە هێواش بکەن یان ئەگەری دووبارەبوونەوە زیاد بکەن، وەک لاوازیی هێز، گەڕانەوەی زوو یان باری ڕاهێنان
• چارەسەر: بەهێزکردنی قۆناغ بە قۆناغ و ڕاکردن بنەمای پلانەکەن، لەگەڵ ڕاهێنان بۆ جومگەی ڕان و هەموو قاچ؛ لەوانەیە دوای قۆناغی یەکەم چارەسەری دەستی و تەکنیکەکانی شانە نەرمەکان زیاد بکەین کاتێک گونجاو بن، نەک لە جیاتی ڕاهێنان، چونکە بەڵگەکانیان سنووردارن
• بە بەرنامەی ڕاهێنانی ماڵەوە، بەرنامەی ڕاکردنی قۆناغ بە قۆناغ تا ڕاکردن بە خێراترین شێوە، و تاقیکردنەوە پێش گەڕانەوە بۆ یاری بەرەو پێش دەچین؛ ئەگەر پێویستت بە نەشتەرگەری بوو، دوای ئەوە ڕێنماییەکانی نەشتەرگەرەکە پەیڕەو دەکەین

پرسیارە باوەکان

پرسیاری باوی زیاتر: پرسیاری ماسولکە و برینداربوونی وەرزشی — 26 پرسیار

پەڕە پەیوەندیدارەکان

سەرچاوە: NHS — Hamstring injury · Paton BM et al. (2023). London International Consensus and Delphi study on hamstring injuries part 3: rehabilitation, running and return to sport. Br J Sports Med 57(5):278–291 · Plastow R et al. (2023). London International Consensus and Delphi study on hamstring injuries part 2: operative management. Br J Sports Med 57(5):266–277

پێداچوونەوە: ئەحمەد ئەلخەتیب، پسپۆڕی مۆڵەتداری فیزیۆتێراپی — 2026/10/31

ئەم زانیارییانە بۆ ڕۆشنبیری گشتییە و جێگەی پشکنینی کلینیکی ناگرێتەوە.