فیزیۆتێراپی بۆ ئازاری پێشەوەی ئەژنۆ لە عەممان

ئازاری پێشەوەی ئەژنۆ چییە؟

کڵاوەی ئەژنۆ ئێسکێکی بچووکە لە پێشەوەی ئەژنۆ، کە هەر جارێک ئەژنۆ دەچەمێنیتەوە یان ڕاستی دەکەیتەوە لە ناو چاڵاییەکدا لە سەری خوارەوەی ئێسکی ڕان دەخزێت. ئەم ئازارە، کە پێی دەوترێت ئازاری جومگەی نێوان کڵاوەی ئەژنۆ و ئێسکی ڕان، لە دەوری کڵاوەی ئەژنۆ یان لە پشتییەوە هەست پێدەکرێت و بەو چالاکییانە زیاد دەکات کە بار دەخەنە سەر ئەژنۆ لە کاتێکدا چەماوەیە. لای هەرزەکاران و گەنجان و کەسانی چالاک باوە، بەتایبەت ئەوانەی ڕادەکەن یان باز دەدەن. زۆرجار پەیوەندی بە بارێکەوە هەیە کە خێراتر لە ئامادەیی ئەژنۆ زیادی کردووە، وەک زیادبوونی لەناکاوی ڕاکردن، بازدان، پلیکانە یان چەمانەوەی قووڵ. ماسولکەکانی سمت و ڕان زۆرجار لای ئەو کەسانەی ئەم ئازارەیان هەیە لاوازترن، و بەهێزکردنیان بەشێکی سەرەکیی چارەسەرە. ئەم ئازارە هەمیشە واتای زیانگەیشتن بە ئەژنۆ نییە.

نیشانە باوەکان

• ئازار لە دەوری کڵاوەی ئەژنۆ یان لە پشتییەوە، لە یەک ئەژنۆ یان هەردووکیان
• ئازار لە کاتی دابەزین یان سەرکەوتن بە پلیکانەدا، یان لە کاتی چەمانەوەی قووڵی ئەژنۆ
• ئازار لەگەڵ ڕاکردن یان بازدان، یان دوای ڕاهێنان
• ئازار دوای دانیشتنی درێژ بە ئەژنۆی چەماوە، یان لە کاتی هەستانەوە دوای ئەوە
• زۆرجار هێدی هێدی دەست پێدەکات، بێ برینداربوونێکی ڕوون

تێگەیشتنی هەڵەی باو

• «تەقەتەقی ئەژنۆ واتا ئەژنۆکە زیانی پێگەیشتووە»: تەقەتەقی بێ ئازار لای زۆر کەس باو و ئاساییە، و بە تەنها واتای زیانگەیشتن بە ئەژنۆ نییە
• «ئەگەر چاوەڕێ بکەم ئازارەکە خۆی دەڕوات»: لای هەندێک کەس ئەم ئازارە ماوەیەکی درێژ دەمێنێتەوە یان دەگەڕێتەوە، بۆیە پلانێکی چالاک لە ڕاهێنان و ڕێکخستنی بار زۆرجار لە چاوەڕوانی باشترە
• «کێشەکە لە ئەژنۆدایە، کەواتە ڕاهێنانی سمت سوودی نییە»: بەڵگەکان نیشانی دەدەن کە بەهێزکردنی ماسولکەکانی سمت لەگەڵ ماسولکەکانی ڕان، زیاتر لە ڕاهێنانی ئەژنۆ بە تەنها، ئازار کەم دەکاتەوە و جووڵە باشتر دەکات

چی یارمەتی دەدات؟

ڕاهێنان لە ڕێنماییەکاندا بنەمای چارەسەرە، و تێکەڵکردنی بەهێزکردنی ماسولکەکانی سمت، بەتایبەت لای دەرەوە و پشتەوەی، لەگەڵ بەهێزکردنی ماسولکەکانی ڕان باشترە لە ڕاهێنانی ئەژنۆ بە تەنها. جۆری ڕاهێنانە سوودبەخشەکان زۆرجار بریتین لە: بەرزکردنەوەی قاچ بۆ لاوە لە کاتی درێژبوونەوە لەسەر لا، بەرزکردنەوەی لەگەن لە کاتی درێژبوونەوە لەسەر پشت، هەستانەوە لە کورسی و دانیشتنەوە بە هێواشی، و سەرکەوتن بۆ سەر پلەیەک و دابەزین لێی، پاشان ڕاهێنانی بەهێزتر کە لەگەڵ چالاکییەکەت بگونجێت. تێگەیشتن لە حاڵەتەکە و ڕێکخستنی بار یارمەتیدەرن: بۆ ماوەیەک ئەوەی ئازار هەڵدەستێنێت کەم دەکەینەوە، وەک ڕاکردنی درێژ، چەمانەوەی قووڵ یان پلیکانەی زۆر، پاشان هێدی هێدی دەیگەڕێنینەوە، لەگەڵ کۆنترۆڵی کێش کاتێک پێویست بێت، و لەوانەیە گۆڕینی شێوازی ڕاکردن یارمەتی هەندێک لەوانە بدات کە ڕادەکەن. تەیپی کڵاوەی ئەژنۆ یان ژێرپێڵاوی پزیشکی لەوانەیە لای هەندێک کەس بۆ ماوەیەکی کورت ئازار کەم بکەنەوە، لەگەڵ ڕاهێنان نەک لە جیاتی ئەو، و بەڵگەکان بۆ تەیپ کەمتر ڕوونن. چارەسەری دەستی و جووڵاندنی کڵاوەی ئەژنۆ لەگەڵ ڕاهێنان بەکاردێن نەک بە تەنها، و ڕێنماییەکان ئامێرەکانی وەک ئەلتراساوند، یان دەرزی وشک، بۆ ئەم ئازارە پێشنیار ناکەن.

چۆن لە Revibe چارەسەری دەکەین؟

• گوێ دەگرین: ئازارەکە کەی دەستی پێکرد، چی لە ڕاهێنان یان چالاکیی ڕۆژانەت گۆڕا، و کام جووڵە ئازارەکە دروست دەکات
• جووڵەی ئەژنۆ و سمت، هێزی ماسولکەکانی سمت و ڕان، و شێوازی چەمانەوە، دابەزین لە پلە و ڕاکردن ئەگەر ڕادەکەیت دەپشکنین، و ئەوە جیا دەکەینەوە کە پێویستی بە سەردانی پزیشک هەیە
• ئەو هۆکارانە دیاری دەکەین کە ئازارەکە بەردەوام دەهێڵن، وەک بارێک کە زۆر خێرا زیادی کردووە یان لاوازیی ماسولکەکانی سمت و ڕان
• چارەسەر: ڕاهێنانی بەهێزکردنی ماسولکەکانی سمت و ڕان وەک بنەمای پلانەکە، لەگەڵ چارەسەری دەستی و جووڵاندنی کڵاوەی ئەژنۆ لە پاڵ ڕاهێنان کاتێک سوودبەخش بێت، و ڕێکخستنی بار لەسەر ئەژنۆ
• بە بەرنامەی ڕاهێنانی ماڵەوەی قۆناغ بە قۆناغ و گەڕانەوەی هێدی هێدی بۆ ڕاکردن و وەرزش و پلیکانە بەرەو پێش دەچین

پرسیارە باوەکان

پرسیاری باوی زیاتر: پرسیارەکانی ئەژنۆ — 36 پرسیار

پەڕە پەیوەندیدارەکان

سەرچاوە: Willy RW et al. (2019). Patellofemoral Pain — Clinical Practice Guidelines. J Orthop Sports Phys Ther 49(9):CPG1–CPG95 · Crossley KM et al. (2016). 2016 Patellofemoral pain consensus statement from the 4th International Patellofemoral Pain Research Retreat, Manchester. Part 1: Terminology, definitions, clinical examination, natural history, patellofemoral osteoarthritis and patient-reported outcome measures. Br J Sports Med 50(14):839–843 · Collins NJ et al. (2018). 2018 Consensus statement on exercise therapy and physical interventions (orthoses, taping and manual therapy) to treat patellofemoral pain: recommendations from the 5th International Patellofemoral Pain Research Retreat, Gold Coast, Australia, 2017. Br J Sports Med 52(18):1170–1178

پێداچوونەوە: ئەحمەد ئەلخەتیب، پسپۆڕی مۆڵەتداری فیزیۆتێراپی — 2026/10/31

ئەم زانیارییانە بۆ ڕۆشنبیری گشتییە و جێگەی پشکنینی کلینیکی ناگرێتەوە.